Theo số liệu mà Viện Công nghiệp Phần mềm và Nội dung số Việt Nam công bố tại Hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy ngành công nghiệp nội dung số Việt Nam" trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế về Công nghiệp Phần mềm và Giải trí 2008 (ISGAF 2008), diễn ra cuối tuần qua tại TP. HCM, nếu như năm 2007 giá trị của ngành công nghiệp nội dung số Việt Nam đạt khoảng 180 triệu USD thì đến năm 2010, con số này dự tính đạt khoảng 480 triệu USD và 5 năm sau đó sẽ đạt khoảng 1,7 tỷ USD. Như vậy, tốc độ tăng trưởng của ngành công nghiệp nội dung số Việt Nam cũng không hề thua kém so với tốc độ tăng trưởng của ngành công nghiệp phần mềm, tức là đạt khoảng 35-40%/năm.

Rõ ràng, đây là một ngành công nghiệp đầy tiềm năng và triển vọng.

Tuy nhiên, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Phần mềm Việt Nam (VINASA) lại đưa ra một nhận định rằng trong suốt 3 năm qua, ngành công nghiệp phần mềm và nội dung số Việt Nam vẫn chưa có bước tiến mặc dù có nhiều tiềm năng (dân số trẻ, tiềm năng tri thức của người Việt Nam, kinh tế tăng trưởng khá...).

Theo số liệu thống kê về công nghiệp nội dung số Việt Nam của Tập đoàn Dữ liệu Quốc tế (IDG), xét về doanh số thị trường học tập điện tử (e-learning) ở Việt Nam hiện mới chỉ chiếm thị phần 3%, y tế điện tử cực kỳ khiêm tốn với 1% thị phần, trong khi online game hiện chiếm 25% thị phần và nội dung mạng di động (game di động, nhạc chuông, hình ảnh, giải đáp, tin nhắn trúng thưởng...) chiếm tới 29% thị phần. Tốc độ tăng trưởng của thị trường online game hiện tăng chóng mặt với 300%/năm.

Như thế cũng có nghĩa là công nghiệp nội dung số của Việt Nam hiện nay đang quá nghiêng về khía cạnh giải trí và theo hướng "mì ăn liền", tức là làm sao có thể gặt hái được ngay lợi nhuận. Hệ quả kéo theo là giới trẻ nô nức rủ nhau đi chơi game, thi game và cả thi... người đẹp game mà ít nhiều quên mất chuyện học hành. Các công ty đổ xô đi kinh doanh game, không ít công ty tích cực tung bom rác SMS mỗi ngày tới làm khổ khách hàng, các nhà mạng cũng phần nào "lờ lớ lơ" chuyện khách hàng phiền toái mà chăm chút nhiều hơn cho chuyện thu tiền, tự động trừ tiền trong tài khoản của khách hàng...

Nếu đúng công nghiệp nội dung số Việt Nam đang phát triển bùng nổ nhưng hoàn toàn lệch về góc độ giải trí thì quả là gay go. Và nếu như ông Chủ tịch VINASA nhìn nhận rằng ngành công nghiệp phần mềm và nội dung số Việt Nam "chưa có bước tiến" trong thời gian qua ở góc độ này thì cũng là cách nhìn nhận chính xác. Nhưng cũng cần nhắc lại rằng, cách đây khoảng 3 năm, chính VINASA công bố rằng game là 1 trong 3 định hướng sản phẩm chiến lược của hiệp hội này (cùng với phần mềm nhúng và giải pháp ERP).

Ở các nước có ngành công nghiệp nội dung số phát triển như Hàn Quốc, game hay các dịch vụ giải trí trực tuyến, di động chỉ chiếm một tỷ lệ hợp lý trong cơ cấu và tỷ trọng doanh thu của ngành. Những dịch vụ học tập trực tuyến, khám bệnh từ xa, các cơ sở dữ liệu phục vụ các mặt đời sống kinh tế - xã hội đều rất phát triển và mang lại tiện ích lớn cho người dùng, cũng như hiệu quả kinh tế cho các doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc chia sẻ rằng, vai trò của Chính phủ là rất quan trọng, để đảm bảo ngành công nghiệp nội dung số phát triển hài hòa và hiệu quả.

Đã đến lúc, các cơ quan quản lý của Việt Nam cần xác định rõ lộ trình và điểm nhấn cho ngành công nghiệp nội dung số Việt Nam, xây dựng những chính sách phát triển hài hòa, tạo điều kiện và cơ chế cho các lĩnh vực thương mại điện tử, học tập điện tử, y tế điện tử... phát triển. Có như vậy, công nghiệp nội dung số mới có thể phát triển khỏe mạnh và lành mạnh.

Lê Minh

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 101 ra ngày 22/10/2008